سیگار چیست ؟
سیگار یک رول باریک از تنباکوی برش خورده است که در کاغذ محصور شده است و برای دود کردن استفاده میشود. سیگارها معمولاً از تنباکوی ریز بریده شده در کاغذ ساخته میشود. وقتی انتهای سیگار روشن میشود، دود از انتهای مخالف آن استنشاق میشود. همچنین سیگار معمولی حدود ۱۰۰ میلی گرم تنباکو دارد. تنباکو حاوی نیکوتین، یک ماده اعتیاد آور است.
هنگامی که یک سیگار کشیده میشود، نیکوتین از طریق ریهها وارد جریان خون میشود. نیکوتین باعث افزایش ضربان قلب، فشار خون و سطح آدرنالین میشود. همچنین باعث ایجاد احساس آرامش و لذت میشود.سیگار کشیدن یک عادت مضر است که میتواند منجر به بیماریهای جدی از جمله سرطان، بیماری قلبی و بیماری ریوی شود. سیگار کشیدن همچنین خطر ابتلا به سکته مغزی، دیابت و برخی سرطانها را افزایش میدهد.
انواع سیگار :
تاریخچه سیگار
تنباکو برای اهداف مذهبی، در مراسمها توسط بومیان قاره آمریکا به روشهای مختلف و برای اهداف مختلف مورد استفاده قرار میگرفت. بومیها دریافتند که میتوانند برگهای این گیاه را بخورند. سرخپوستها آن را با لولهها دود کرده و حتی تنقیه میکردند. هنگامی که کریستف کلمب در قاره آمریکا پیاده شد، او و همراهانش شاهد سیگارکشیدن مردم سرخپوست تائینو و آراواک بودند. آنها برگهای تنباکو را به کلمب دادند. خدمتکاران کلمب این تجربه را امتحان کردند، برایشان خوشایند بود و در نهایت تنباکو را به خانه بردند.
اگرچه در ابتدا برخی افراد مشاهدهٔ بیرون رفتن دود از دهان و سوراخ بینی مردم برایشان غیرعادی بود اما سیگارکشیدن به سرعت محبوب شد و در طول سالهای ۱۵۰۰ تا ۱۶۰۰ آغاز به گسترش در اروپا کرد. اروپاییها در میانههای سدهٔ ۱۵ میلادی کاشت تنباکو را در آمریکای مرکزی آغاز کرده بودند. تا سال ۱۶۱۲، اولین فرآوردهٔ تجاری توتون در ویرجینیا به دست جان راولف رشد کرد. در سال ۱۹۰۲، جیمز بیوکنن دوک شرکت دخانیات «بریتانیا-آمریکا» را بنیاد نهاد که در آنسوی اقیانوس، رقیب سرشناسی به نام «دخانیات سلطنتی» داشت. در این زمان دوک برای نخستین بار ماشین سیگار را ساخت که فرآوردههای آن در سراسر دنیا پخش میشد و جهانیسازی سیگار به دست وی بنیانگذاری شد. به این ترتیب ماشین سیگار اختراع شد تا به تولید سیگار کمک کند و تولید را افزایش دهد. فرآوردههای تنباکو در آن زمان به مراتب موفق بودند، زیرا رشد اقتصادی به خود گرفتند. تا سال ۱۹۱۳، با وجود مبارزات ضد سیگار، سیگاری به همگان شناسانده شد. بِرند این سیگار محبوب کمل (Camel) بود و به دست آر.جِی رینالدز توزیع شد.
در اواخر دههٔ ۱۹۳۰ همبستگی میان سرطان و سیگار بررسی شد و گزارشهای بسیاری در مورد این موضوع منتشر شد. با این نگرانیها، پویشهای تندرو بازاریابی موجب افزایش شمار افراد سیگاری شد، به ویژه زنانی که به سیگارکشیدن همراه با آرایش کردن علاقه پیدا کردند. این افزایش در میان اوایل دهه ۱۹۳۰ و اواخر دهه ۱۹۷۰ صورت گرفت. در هنگام جنگ جهانی اول و جنگ جهانی دوم حتی سربازان جیرههای سیگار میگرفتند. با این حال در سال ۱۹۶۴، جراحی عمومی در ایالات متحده با گزارشی اعلام کرد که سیگار کشیدن موجب شده تا سرطان ریه در مردان گسترش یابد و در نتیجه به پیامدهای منفی سیگار توجه بیشتری شد. در سالیان اخیر شرکتهای ساخت دخانیات و سیگار تلاش کردهاند تا در شیوههای تبلیغاتی خود مسئولیتپذیری بیشتری داشته باشند. همچنین قوانینی ایجاد شدهاند تا اطمینان کسب شود که افراد زیر سن معینی به سیگار دسترسی نداشته باشند و کوششهایی برای ایجاد سیگارهایی با نیکوتین کمتر و ساخت سیگارهای الکترونیکی انجام گرفتهاست. امروزه با وجود آگاهیهای گسترده دربارهٔ آسیبهای مرتبط با سیگارکشیدن، هنوز در جهان افراد بسیاری روزانه از سیگار استفاده میکنند.
اثرات سیگار بر سلامت انسان
قرار گرفتن در معرض دود سیگار باعث افزایش گیرنده ACE2 در دستگاه تنفسی میشود. ACE2 نقطه ورود برخی از انواع کروناویروسها به سلول بدن است. نوع انسانی این آنزیم را به اختصار hACE2 مینامند.
نیکوتین ماده شیمیایی روانگردان (psychoactive) اصلی و اعتیادآور موجود در سیگار است.نیکوتین به دلیل شباهتش به استیل کولین، جایگزین این ناقل در فضای سیناپسی میشود و سبب میشود تا پس از مدتی، گیرندههای شیمیایی به استیل کولین پاسخ ندهند و در واقع فرد برای انتقال پیامهای عصبیاش به نیکوتین وابسته میشود که با افزایش مصرف، این وابستگی افزایش مییابد. مصرف نیکوتین بزرگترین عامل منفرد قابل پیشگیری مرگ و میر در سطح جهان است.[۱۰] نیکوتین به وسیله سیگار کشیدن به درون ریهها وارد میشود و در عرض مدت ۷ ثانیه به مغز میرسد. سیگار کشیدن بیشتر از همه منجر به بیماریهای قلبی، کبدی و ریوی است. مصرف سیگار ریسک فاکتور اصلی برای بیماریهایی همچون سکته قلبی، سکته مغزی، بیماریهای مزمن انسدادی ریه، شامل آمفیزم و برونشیت مزمن و سرطان (به خصوص سرطان ریه، سرطان حنجره و سرطان پانکراس) است، همچنین سیگارکشیدن میتواند منجر به بیماریهای عروق محیطی و پرفشاری خون شود. شروع زود هنگام سیگار کشیدن در طول زندگی و کشیدن سیگار با درجه قطران بالاتر ریسک بروز این بیماریها را افزایش میدهد. سازمان بهداشت جهانی تخمین زده که مصرف سیگار منجر به ۵٫۴ میلیون مرگ در سال ۲۰۰۴ شدهاست.[۱۲] و ۱۰۰ میلیون مرگ در طی دوران مصرفش در سده بیستم.[۱۳] که این میزان خیلی بیشتر از مجموع تلفات ایدز، سل، تصادفات رانندگی و خودکشیها است.[۱۴]
سالانه ۱۵ هزار سیگاری در استرالیا جان خود را از دست میدهند و این مسئله مبلغی بالغ بر ۳۰ میلیارد دلار استرالیا (معادل ۱۹ میلیارد پوند) برای دولت هزینه دربردارد.[۱۵] پژوهشهای بسیاری در دنیا انجام شده که بر مضر بودن مصرف سیگار دلالت میکنند. با این وجود، شرکتهای تولید سیگار این پژوهشها را بیاساس، اثبات نشده و کماهمیت میخوانند و به تبلیغ گسترده سیگار در کشورهای مختلف جهان ادامه میدهند. در بیشتر کشورهای جهان، به جز مناطق آزاد، از سیگار مالیات سنگینی دریافت میشود (تا چند برابر قیمت اولیه) و سعی میشود این پول خرج بهبود سلامت مردم آن کشور شود. پژوهشهای زیادی نیز سیگار را از عوامل اصلی سرطان میدانند؛ به عنوان مثال در مطالعات گسترده مشخص شده که علت اصلی و عمده سرطان ریه سیگار است.
- سیگار کشیدن موجب فرسایش مغز میشود و به عبارت دیگر بر حافظه، یادگیری و منطق افراد تأثیر منفی میگذارد و سبب کاهش قابلیتهای شناختی میشود.
از سوی دیگر پژوهشها نشان میدهند که احتمال سیگار کشیدن در افرادی که در حال تجربه اولین دوره بیماریهای روانی هستند سه برابر بیشتر از افراد سالم است؛ این موضوع نشان میدهد که سیگار احتمالاً در ابتلا به اختلالات روانی نیز نقش دارد.
رابطه سیگار و سرطان
استعمال دخانیات سالانه عامل ۲۲ درصد از کل مرگ و میرهای ناشی از سرطان (حدود ۱٫۷ میلیون نفر) در جهان است که تقریباً یک میلیون نفر از این قربانیان بر اثر ابتلا به سرطان ریه ناشی از مصرف سیگار میمیرند. تنباکو حاوی حدود ۶۰۰ ماده است که بسیاری از آنها نیز در سیگار و قلیان یافت میشود. به گفته انجمن ریه آمریکا، هنگامی که این مواد شروع به سوختن میکند، بیش از ۷۰۰۰ مواد شیمیایی تولید میشود. بسیاری از این مواد شیمیایی سمّی هستند و دستکم ۶۹ مورد از آنها با سرطان ارتباط دارند.
مدتها تصور میشد که وجود قیر و دیگر مواد شیمیایی در تنباکو، دلیل اصلی بروز سرطان در افراد سیگاری میباشد اما امروزه ثابت شدهاست که نیکوتین نیز خاصیت سرطانزایی دارد. به این دلیل که این ماده جلوی عملکرد طبیعی بدن به منظور دفع کردن سلولهای آسیب دیده را که ممکن است در آینده سرطانی شوند میگیرد، مصرف نیکوتین سرطانزا است. با این حال، دانشمندان در تحقیقات خود کشف کردهاند که مکانیسم سرطان زایی در نیکوتین پیچیدهتر از این است. اما نکته جالبی وجود دارد، پیرترین فرد گینس یعنی ژان کالمان تا ۱۱۷ سالگی روزی دو نخ سیگار میکشیده. و به گفته خودش کمتر روزی بوده که بیش از دونخ سیگار کشیده باشد.
ترک سیگار
پس از چند ساعت از شروع ترک سیگار بدن شما شروع به بهبود از تأثیرات نیکوتین میکند، فشارخون، ضربان قلب و دمای بدن شما شروع به کاهش کرده و به سطح سالمتری برمیگردند، ظرفیت ریه شما افزایش یافته، نای شما آرام میشود و با این تغییرات به خون اجازه دریافت میزان بیشتری اکسیژن از ریه داده میشود.ترک سیگار اقدامی مبارزه طلبانه است، میزان سختی ترک سیگار به عواملی که در زیر بیان میشود بستگی دارد:
- تعداد سیگاری که شما روزانه مصرف میکنید.
- تعداد افراد سیگاری در ارتباط با شما
- دلیل سیگار کشیدن شما
برای ترک کردن سیگار و شروع زندگی سالم راههای گوناگونی وجود دارد که از میان آن میتوان به رفتار درمانی، درمان با جایگزینهای نیکوتینی و درمان دارویی اشاره کرد که ترکیب روش رفتار درمانی به همراه مصرف دارو بهترین و مؤثرترین روش برای ترک سیگار است. بعضی از انواع داروها همچون بوپروپیون و چمپیکس برای ترک سیگار استفاده میشوند که در میان تمامی داروها، چمپیکس (وارنیکلین) جز دسته داروهایی است که منحصراً برای ترک سیگار استفاده میشود. این دارو دریافتکنندههای نیکوتینی را مسدود میکند و مانع چسبیدن نیکوتین به آنها میشود و این باعث میشود که میل به سیگار کم شود. اتصال این دارو به عنوان یک آگونیست نسبی غیر نیکوتینی به گیرندههای استیل کولین منجر به تحریک نسبی و آزاد شدن دوپامین در بخش پاداش دهنده دستگاه عصبی مرکزی میشود و اتصال نیکوتین ناشی از سیگار را به صورت رقابتی مهار میکند. در نتیجه وارنیکلین باعث سرکوب علایم قطع نیکوتین و کاهش میل به سیگار کشیدن میشود. مطالعات انجام شده بر روی وارنیکلین نشان میدهد که حدود ۴۴ درصد سیگاریها پس از مصرف روزانه دو قرص وارنیکلین برای ۱۲ هفته، سیگار را ترک میکنند. این رقم برای کسانی که دارو نما و بوپروپیون استفاده کردهاند به ترتیب ۱۸ و ۳۰ درصد بودهاست.
تغییرات بدن انسان پس از ترک سیگار
۲۰ دقیقه پس از آخرین مصرف سیگار، تعداد ضربان قلب و فشار خون کاهش پیدا میکند. ۱۲ ساعت پس از آخرین مصرف سیگار، سطح مونوکسید کربن خون به حد طبیعی بازمیگردد و اکسیژن موجود در خون تا سطح نرمال بالا میرود. ۴۸ ساعت بعد از آخرین مصرف سیگار، حس چشایی و بویایی به سطح معمول بازمیگردد. ۲ هفته تا ۳ ماه بعد از قطع مصرف سیگار، جریان خون بهتر میشود و فعالیت ریوی بهبود مییابد. ۱ تا ۹ ماه بعد از قطع مصرف سیگار، ریهها شروع به بازسازی خود میکنند. مژکها نیز خودشان را احیا میکنند و سرفه و تنگی نفس کاهش مییابد. مژکها (ساختارهای مو مانند که خلط و ترشحات را از ریه خارج میکنند) فعالیت طبیعی پیدا میکنند و خروج خلط و پاکسازی ریه بهتر و در نتیجه احتمال عفونت کمتر میشود. ۱ سال پس از قطع مصرف سیگار، خطر بیماریهای کرونری قلبی به نصف کاهش مییابد. از ۵ تا ۱۵ سال پس از قطع مصرف، احتمال بروز سکته مغزی یک فرد سابقاً سیگاری برابر با افراد غیر سیگاری میشود. ۱۰ سال پس از قطع مصرف سیگار، امکان مرگ ناشی از سرطان ریه در یک فرد ترک کرده، برابر با
نصف یک فرد سیگاری است. ۱۵ سال پس از قطع مصرف سیگار توسط یک فرد سیگاری سابق، خطر بیماریهای کرونری قلبی مشابه غیر سیگاریها است.